Endonezya
Endonezya’da kalite altyapısı, standartların belirlenmesi, uygunluk değerlendirmesi, akreditasyon, test, analiz, sertifikasyon ve piyasa denetimi süreçlerinden oluşmaktadır.
Bu kapsamda, ülkedeki kalite altyapısında öne çıkan kurumlar ve üstlendikleri görevler aşağıda özetlenmektedir.
Ulusal Standardizasyon Ajansı (Badan Standardisasi Nasional – BSN)
BSN, Endonezya’da standardizasyon, uygunluk değerlendirmesi, akreditasyon ve metroloji faaliyetlerinden sorumlu devlet kurumudur. Bu kapsamda Endonezya Ulusal Standartlarının (SNI – Standar Nasional Indonesia) belirlenmesinden ve yayınlanmasından sorumludur. BSN tarafından belirlenen standartlara uygunluk, “SNI Sertifikası” ile belgelendirilir.
Ayrıca BSN, Endonezya’nın Dünya Ticaret Örgütü (WTO) Teknik Engeller Ulusal Odak Noktası – TBT Enquiry Point) görevini yürütmektedir.
BSN internet sitesine https://www.bsn.go.id/ adresinden ulaşılabilir.
Endonezya Ulusal Akreditasyon Komitesi (Komite Akreditasi Nasional – KAN)
Uygunluk değerlendirmesi ve akreditasyonla ilgili faaliyetler KAN tarafından yerine getirilmektedir. KAN’ın temel görevi, SNI sertifikası veren “Uygunluk Değerlendirme Kuruluşları”nın (Lembaga Penilaian Kesesuaian / LPK) ulusal ve uluslararası standartlara uygun biçimde akredite edilmesidir.
SNI sertifikası, KAN tarafından akredite edilen ve Sanayi Bakanlığı tarafından onaylanan “Uygunluk Değerlendirme Kuruluşları” ve laboratuvarlar tarafından verilmektedir. Bu kuruluşlar, tarafından yürütülen uygunluk değerlendirme faaliyetleri arasında test, muayene, sertifikasyon ve denetim yer almaktadır. Ürün belgelendirmesi yapan LPK’lar ise Lembaga Sertifikasi Produk (LSPro) olarak adlandırılmaktadır.
KAN’ın internet sitesine https://kan.or.id/index.php adresinden ulaşılabilir.
KAN tarafından akredite edilen Uygunluk Değerlendirme Kuruluşlarının listesine aşağıdaki bağlantıda yer alan “Lembaga Sertifikasi Berdasarkan SNI ISO/IEC 17065” başlığından ulaşılabilir:
Endonezya Sanayi Bakanlığı (Kementerian Perindustrian)
Sanayi ürünlerinin uygunluk değerlendirmesi ve denetimi Bakanlığa bağlı test/muayene kuruluşları tarafından yapılmakta, uygun bulunan ürünlere SNI sertifikası düzenlenmektedir. Ayrıca Bakanlık, zorunlu SNI uygulaması çerçevesinde piyasa gözetimi ve denetimi faaliyetleri yürütmektedir.
Gıda ve İlaç Kontrol Ajansı (Badan Pengawas Obat dan Makanan – BPOM)
BPOM, Endonezya’da ithal edilen, dağıtılan ve satılan gıda, içecek, ilaç, tıbbi cihazlar, sağlık takviyeleri ve kozmetik ürünlerini kapsayan çeşitli ürünlere ilişkin güvenlik, kalite ve etiketleme standartlarını belirleyen ve denetleyen kurumdur.
İthalat sürecinde BPOM, bu ürünlerin pazara girişinde onay mercii konumundadır. Ürünlerin Endonezya’ya girebilmesi için BPOM tarafından yürütülen kayıt ve izin süreçlerinin tamamlanması zorunludur.
BPOM’un internet sitesine https://www.pom.go.id/ adresinden ulaşılabilir.
Helal Ürünler Garanti Ajansı (Badan Penyelenggara Jaminan Produk Halal – BPJPH)
BPJPH, Endonezya’da helal ürün belgelendirme süreçlerini koordine eden ve düzenleyen ulusal otoritedir. Kurum, helal etiketleme ve belgelendirme mekanizmalarının ulusal mevzuata uygun biçimde yürütülmesini sağlamakta, akreditasyon ve denetim faaliyetlerini diğer yetkili kuruluşlarla iş birliği içinde gerçekleştirmektedir.
Bu çerçevede BPJPH, Endonezya’da hem yurt içinde üretilen ürünler hem de ithal ürünler açısından helal standartlarının uygulanmasını sağlamakla yükümlü olduğundan, helal ürünlerin Endonezya pazarına girişinde kritik bir rol üstlenmektedir.
BPJPH’nin internet sitesine https://bpjph.halal.go.id/ adresinden ulaşılabilir.
Endonezya Karantina Otoritesi (Badan Karantina Indonesia – Barantin)
2023 yılında yapılan yasal düzenlemelerle Bakanlık seviyesinde bir kurum olarak kurulan Endonezya Karantina Otoritesi (Barantin), hayvan ve hayvansal ürünler, balık ve balıkçılık ürünleri ile bitki ve bitkisel ürünlerin sınır kontrolleri ve karantina uygulamalarından sorumlu ulusal otoritedir. Daha önce Tarım Bakanlığı ile Balıkçılık ve Denizcilik İşleri Bakanlığı’nın görev alanında bulunan bu yetkiler Barantin’e devredilerek tek bir çatı altında toplanmıştır.
Kurum, ithalatta gıda güvenliği, hayvan ve bitki sağlığını güvence altına almak amacıyla risk değerlendirmesi, laboratuvar testleri, denetim ve gözetim faaliyetleri yürütmekte; yalnızca onaylı ülkelerden ve yetkilendirilmiş tesislerden gelen ürünlerin Endonezya pazarına girişine izin vermektedir.
Bunlara ek olarak gerekli hallerde ön bildirim, sınır kontrolü, karantina süresi uygulaması veya ret ve geri gönderme işlemleri de Barantin tarafından uygulanmaktadır.
Ayrıca Barantin, Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) Sanitary and Phytosanitary Measures (SPS) Anlaşması kapsamında SPS Ulusal Bildirim Noktası olarak görev yapmaktadır.
Endonezya Ticaret Bakanlığı (Kementerian Perdagangan -Kemendag)
Ticaret Bakanlığı ithalat ve ihracat izinleri, lisanslama (API – Angka Pengenal Importir), belirli ürünlerde gözetim ve sevk öncesi inceleme süreçlerinin düzenlenmesinden sorumludur. Ayrıca ithalat mevzuatı kapsamında uygulanan kotalar, özel izinler ve piyasa gözetiminde tamamlayıcı rol üstlenmektedir.
Ticaret Bakanlığı internet sitesine https://www.kemendag.go.id adresinden ulaşılabilir.
Özetlenecek olursa, Endonezya’da kalite altyapısı çerçevesinde; BSN standartların belirlenmesinden, KAN akreditasyon süreçlerinden, Sanayi Bakanlığı uygunluk test ve değerlendirmelerinden, BPOM ve BPJPH gıda, ilaç ve helal belgelendirme süreçlerinden, Barantin karantina ve sınır kontrollerinden, Ticaret Bakanlığı ise ithalat-ihracat izinleri ile gözetim ve düzenleme süreçlerinden sorumludur.
Bu çerçevede, Endonezya’ya ihraç edilecek ürünlerin standardizasyon, uygunluk değerlendirmesi, karantina, gıda güvenliği ve helal belgelendirme süreçlerinin söz konusu kurumlar nezdinde yerine getirilmesi zorunludur.
