AB’nin Yeni Yaklaşım mevzuatına göre üye ülkeler bir yandan ortak pazara sadece insanların güvenliği ve sağlığını tehlikeye atmayacak veya mevzuatta belirtilmiş kamu yararına halel getirmeyecek ürünlerin girişinin sağlandığını, diğer yandan kullanım amaçları doğrultusunda bu ürünlerin doğru bir şekilde montajının, bakımının ve kullanımının gerçekleştirildiğini garanti etmelidir. Bu kapsamda, bu mevzuat ürünlerin uyması gereken temel gerekleri ve üye ülkelerin gerçekleştirecekleri piyasa denetim faaliyetlerini düzenlemektedir. Bulgaristan’ın ulusal mevzuatı AB’nin Yeni Yaklaşım mevzuatı ile uyumludur. Uyumlaştırılmış kurallar dışında kalan alanlarda çok sayıda ulusal hukuki metin ile düzenleme yapılmaktadır. Bu kapsamda, muhtelif kurum ve kuruluşlar akreditasyon, uygunluk değerlendirmesi, belgelendirme ve denetim süreçlerinde yer almaktadır. Her üye ülkede olduğu gibi Bulgaristan da uygunluk değerlendirmesi yapacak onaylanmış kuruluşlarını (notified bodies) belirlemekte, söz konusu kuruluşların listesi Avrupa Komisyonu NANDO web sayfasında yayımlanmaktadır.

Bulgaristan’da kalite altyapısının işleyişini sağlayan belli başlı kurumlar şöyledir:

• Bulgaristan Akreditasyon Servisi İcra Ajansı

Web: https://www.nab-bas.bg/en/  

• Bulgaristan Standardizasyon Enstitüsü

Web: https://bds-bg.org/en/  

• Metroloji ve Teknik Denetim Devlet Ajansı

Web: https://www.damtn.government.bg/en/

• Tüketicileri Koruma Komisyonu

Web: https://kzp.bg/en

• Bulgaristan Gıda Güvenliği Ajansı

Web: https://bfsa.egov.bg/wps/portal/bfsa-web/home  

• İlaçlar İcra Ajansı

Web: https://www.bda.bg/en/  

• Bölgesel Kalkınma ve Bayındırlık Bakanlığı

Teknik Kurallar ve Normlar Genel Müdürlüğü

Web: https://www.mrrb.bg/en/technical-regulations-directorate/  

Bulgaristan’da akreditasyon sistemi dış ticaret, gıda güvenliği, sağlık, çevrenin korunması, sınai ve altyapısal gelişim alanları başta olmak üzere hayati önem taşıyan bütün toplumsal alanları desteklemektedir.

Ulusal akreditasyon organı Bulgaristan Akreditasyon Servisi İcra Ajansıdır. Ajans faaliyetlerini Avrupa Parlamentosu ve Konseyin (EC) 765/2008 sayılı ve 9 Temmuz 2008 tarihli Regülasyonu gereklerine uygun bir şekilde ifa etmektedir. Bulgaristan Akreditasyon Servisi, ülkede uygunluk değerlendirmesi yapacak kuruluşları akredite etme yetkisi olan tek organdır. Belli dönemlerde Bulgaristan Akreditasyon Servisi İcra Ajansı Ekonomi ve Endüstri Bakanına bağlı denetim birimi tarafından denetime tabi tutulmaktadır.

Tek şahıs tacirler ve tüzel kişiler,

• Bulgaristan Cumhuriyeti’nde
• (EC) 765/2008 sayılı Regülasyonun 7’nci maddesi uyarınca Avrupa Birliği’nin bir diğer üye ülkesinde, Avrupa Ekonomik Alanı Antlaşmasına taraf bir diğer ülkede veya İsviçre Konfederasyonu’nda
• Üçüncü ülkelerde

yerleşik olma şartı ile akreditasyon alabilmektedir. Uygunluk değerlendirmesi yapan kuruluşların düzenlediği belgeler, söz konusu kuruluşların Bulgaristan Akreditasyon Servisi tarafından akredite edilmiş olduğu takdirde resmi belge sayılmaktadır.

Bulgaristan akreditasyon organı aşağıda sayılmış kuruluşları akredite etmektedir:

• Analiz laboratuvarları
• Kalibrasyon laboratuvarları
• Tıbbi laboratuvarlar
• Denetleme organları
• Ürün sertifikalandırma kuruluşları
• Yönetim sistemleri sertifikalandırma kuruluşları
• Kişi sertifikalandırma kuruluşları
• Geçerleme ve doğrulama kuruluşları
• Çevre kontrolörleri (EMAS)
• Kullanılabilirlik analizlerini organize edenler

Bulgaristan Akreditasyon Servisi, Avrupa Akreditasyon Kurumu (EA), Uluslararası Akreditasyon Forumu (IAF) ve Uluslararası Laboratuvar Akreditasyon Kurumu (ILAC) üyesidir. Çevre kontrolörlerinin akreditasyonu ile (EC) 1221/2009 sayılı Regülasyon kapsamında çevre kontrolörlerinin gerçekleştirdiği faaliyetin denetiminden sorumlu ulusal akreditasyon organı olarak Bulgaristan Akreditasyon Servisi, Akreditasyon ve Lisans Organları Forumu’nun (FALB) toplantılarına katılmaktadır. Kişi sertifikalandırma, yönetim sistemleri (ISO 9001, ISO 14001) sertifikalandırma, ürün sertifikalandırma, geçerlilik verme ve doğrulama alanlarında akreditasyonun karşılıklı kabulüne dair IAF MLA çoklu antlaşması ile analiz laboratuvarları, kalibrasyon laboratuvarları, tıbbi laboratuvarlar ve denetleme organları alanlarında akreditasyonun karşılıklı kabulüne dair ILAC MRA çoklu antlaşmasının tarafıdır.

Bulgaristan Standardizasyon Enstitüsü, ülkenin ulusal standardizasyon kurumudur. Standardizasyon Enstitüsü, firma, kuruluşlar ve kurumlar gibi çeşitli çıkar gruplarının üye olduğu toplumsal-hukuksal bir oluşumdur. Bulgar şirketlerin uluslararası piyasalarda rekabetçi olabilmesi ve bu piyasalara daha kolay erişebilmesi amacı doğrultusunda kurumun ana faaliyet alanları ihtiyaç olan sektörlerde ulusal standartlar geliştirmek, Avrupa ve uluslararası düzeyde standartların geliştirilmesi sürecinde yer almak, bütün Avrupa standartlarını ve bazı uluslararası standartları ulusal standart olarak kabul etmek olarak tanımlanmaktadır. Bulgaristan Standardizasyon Enstitüsü, Uluslararası Standardizasyon Örgütü (ISO), Avrupa Standartlar Komitesi (CEN), Uluslararası Elektroteknik Komisyonu (IEC), Avrupa Elektroteknik Standartlar Komitesi (CENELEC) üyesidir.

Bulgaristan, AB’de piyasa denetim faaliyetlerini sektörel bazda yürüten ülkeler arasında yer almaktadır. Bulgaristan’da piyasa denetimini gerçekleştiren tek organ bulunmamakta, bu faaliyet tek merkezden yürütülmemektedir. Aynı durum konuyu düzenleyen Bulgaristan mevzuatı için de geçerlidir. Muhtelif sektörel kanunlarla ürün gruplarının özelliklerine göre çeşitli kurumlara piyasa denetim yetkisi verilmiş, ürünleri piyasaya sunan firmaların uyması gereken kurallar belirlenmiştir. Belli durumlarda bir ürünün faklı özellikleri birkaç organ tarafından denetlenebilmektedir. Gerekli olduğunda piyasa denetim organları Gümrükler Ajansı ile iş birliği içerisinde denetim faaliyetlerini yürütebilmektedir. Tüketicileri Koruma Komisyonu, Devlet Metroloji ve Teknik Denetim Ajansı, Çevre ve Su İşleri Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, Tarım ve Gıda Bakanlığı, İlaçlar İcra Ajansı, Bulgaristan Gıda Güvenliği Ajansı, Deniz İdaresi İcra Ajansı, Karayolu Ulaştırma İdaresi İcra Ajansı Bulgaristan’da piyasa denetim yetkisi olan organlardır. Söz konusu kamu kurumlarının merkez yönetimleri denetim faaliyetine ilişkin politikaları geliştirmekte, stratejik hedefleri belirlemekte, plan ve programlar oluşturmakta, metodik yaklaşımlar vs. belirlemekte iken bölgesel yapılarda yer alan müfettişler ise asli denetim işini ifa etmektedir. Gümrüklerden sorumlu ulusal organ olan Gümrükler Ajansı piyasa denetim organı olmamakla birlikte, (EU) 2019/1020 sayılı Regülasyonun madde 25’inin uygulanması çerçevesinde Birlik topraklarına giriş yapan ürünlerin kontrolünden sorumlu kurumdur. Denetim etkisinin azami seviyeye çıkartılması için sektörel denetim organları ile Gümrükler Ajansı arasında ikili sözleşmeler imzalanmakta, bu sözleşmeler ile taraflar arasındaki koordinasyon düzenlenmektedir. Bu denli büyük ve karmaşık bir sistemin tek elden koordinasyonunun yürütülmesi zaruridir. Bulgaristan’da Ortak İletişim Servisi görevini Ekonomi ve Sanayi Bakanlığı “Avrupa Konuları ile Ürün ve Hizmetler Hakkında AB Mevzuatı” Genel Müdürlüğü üstlenmiştir.