Portekiz
| a) Genel Bilgiler Portekiz’e ithal edilen ürünlerin ithalat denetimi Maliye Bakanlığı bünyesinde yer alan Portekiz Vergi ve Gümrük İdaresi (AT) tarafından yapılmaktadır. AT- Autoridade Tributária e Aduaneira – Ministério das Finanças (Portuguese Tax and Customs Authority)/ Maliye Bakanlığı Rua da Prata nº 10 1149-027 Lisboa Website: www.portaldasfinancas.gov.pt Üçüncü ülkelerden AB'ye ithal edilen malların, AB teknik şartlarını karşılaması zorunludur. İthalat denetimlerine ilişkin olarak; Bir AB üyesi olarak Portekiz’de ithalat denetimleri, AB’nin 2013/952 sayılı Gümrük Kodu çerçevesinde gerçekleştirilmektedir. Söz konusu mevzuata https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PT/TXT/?uri=celex:32013R0952 adresinden erişilebilmektedir. AB’nin kağıtsız gümrük ve ticaret süreçlerine geçilmesini düzenleyen 2008/70 sayılı Direktifi çerçevesinde, Portekiz’de gümrük beyannameleri bilgisayar sistemleri üzerinden sunulmaktadır. Bu kapsamda, ülkede beyanname süreçlerinin basitleştirilmesi ve bürokrasinin azaltılması hedefine uygun olarak iki adet bilgisayar sistemi yürürlüğe alınmıştır. Sistemlerden ilki, STADA İthalat- Elektronik Deklarasyon adı verilen otomatik gümrük beyannamesi süreçleri sistemidir. Söz konusu system kapsamında, beyannamenin doldurulma kurallarına ilişkin Portekiz Vergi ve Gümrük İdaresi tarafından hazırlanan rehber belge https://info-aduaneiro.portaldasfinancas.gov.pt/pt/legislacao_aduaneira/manuais_doclib/Documents/Manual_DE_Imp.pdf linkte yer almaktadır. Yürürlükte olan ikinci system ise, STADA İthalat; Değeri Düşük Sevkiyatlara Yönelik Gümrük Beyannamesi Sistemi’dir. Bu sistem, sevkiyat değeri 150 avroyu aşmayan ithal ürünleri için kullanılabilmektedir. Söz konusu system kapsamında, beyannamenin doldurulma kurallarına ilişkin Portekiz Vergi ve Gümrük İdaresi tarafından hazırlanan rehber belgeye buradan ulaşılabilmektedir. Portekiz Gümrük ve Vergi İdaresi (AT) ile AB’nin ilgili internet adresleri aracılığıyla ithalata konu ürünlerin tabi olduğu mevzuata (AB veya ulusal) ulaşmak mümkün bulunmaktadır. https://trade.ec.europa.eu/access-to-markets/en/home https://pauta.portaldasfinancas.gov.pt/pt/faqs/Pages/direitos-aduaneiros-e-outras-imposicoes.aspx b)Karantina İşlemleri Portekiz, düzenlenmiş ve düzenlenmemiş alanda tüm gereklilikler ile AB uygunluk değerlendirme prosedürlerini uygulamaktadır. Teknik düzenlemelere ilişkin mevzuata aşağıda belirtilen internet adresleri aracılığıyla ulaşmak mümkün bulunmaktadır: https://www.ipq.pt/normalizacao/normas/ https://webgate.ec.europa.eu/single-market-compliance-space/#/home
Teknik düzenlemelere ilişkin genel nitelikteki mevzuata aşağıdaki internet adresinden de ulaşmak mümkündür:
c)Etiketleme
Portekiz pazarına girecek firmaların AB ambalajlama ve etiket standartlarına uyması gerekmektedir. İlaç, deterjan, tütün, gübre, alkollü içecek ve koruyucu ve renklendirici içeren gıda maddeleri için özel gereklilikler olabilmektedir. Ayrıca tehlikeli veya toksik ürünlerin ambalaj ve etiketinde de özel gereklilikler mevcuttur. AB etiketleme mevzuatı, gıda, ev gereçleri, ayakkabı, tekstil vb. sektörler için zorunlu etiketleme standartları koymaktadır. Takı ve diğer altın eşyaların, gümüş veya platin malzemelerin Porto veya Lizbon’daki ayar ofisleri tarafından ayarı belirlenmeli ve ayar damgası vurulmalıdır. 2010 yılından itibaren tüm etiketlerde metrik birim sisteminin kullanılması gereklidir. Her üründe bulunması gereken temel etiket gereklilikleri aşağıda verilmektedir:
Paketleme ve ambalajlama, tüketici sağlığı ve çevrenin korunması amacıyla, AB tarafından belirlenen kurallara uygun yapılmak zorundadır. Paketleme ve ambalajlamaya ilişkin temel AB mevzuatı şunlardır:
AB içerisinde pazarlanan ambalajlar, çevrenin korunmasına yönelik konulan genel kuralların yanı sıra tüketici sağlığı için herhangi bir riski önlemek amaçlı özel hükümleri yerine getirmelidir (EU Labels: https://ec.europa.eu/info/business-economy-euro/product-safety-and-requirements/eu-labels_en).
AB, üye ülkelerde gönüllülük esasına bağlı olarak, 66/2010/EC sayılı Tüzük ile Çevre Etiketi (Eco-label) düzenlemesi geliştirmiştir. Çevre Etiketi ile ilgili bilgiye buradan ulaşılabilmektedir. Gıda ürünlerinin etiketleme kuralları için 2011/1169 sayılı AB Düzenlemesi yürürlüktedir. Etiketlemeye, tüketicinin gıda ürünleri hakkında bilgilendirilmesi ve tüketicinin korunması açısından büyük önem verilmektedir. Portekiz’de gıda ürünlerinin etiketlemesi hususu genel olarak, Tarım ve Denizcilik İşleri Bakanlığı altında bulunan Gıda ve Veterinerlik Genel Müdürlüğü’nün (Direçao Geral de Alimentaçao e Veterinaria-DGAV) görev ve yetki alanında bulunmaktadır. Yumurtaya ilişkin kurallar için; https://www.dgav.pt/alimentos/conteudo/generos-alimenticios/regras-especificas-por-tipo-de-alimentos/ovos-e-ovoprodutos/a-obrigacoes-dos-operadores-produtores/m-rastreabilidade-rotulagem-e-manutencao-de-registos/ 2018/775 sayılı AB Düzenlemesi çerçevesinde, etiketlerde, menşe ülkesi ya da menşe yeri bilgisinin bulunması zorunludur. Süt, kırmızı et, zeytinyağı, sebze,meyve, bal, balıkçılık ve su ürünlerinde menşei bilgisinin etikette yer alması zorunludur. Ayrıca, keçi/koyun eti, domuz eti ve kanatlı eti için tüketiciye sunulan nihai ürünün menşei ile söz konusu ürünün ana muhteviyatını oluşturan ürün/ürünlerle aynı olmaması durumunda, etiketlerde, menşe ülkesi ya da menşe yeri bilgisinin bulunması kuralı mevcuttur. Portekiz’de söz konusu kuralın uygulanması ile ilgili bilgi internet adresinde yer almaktadır: Menşe etiketlemesi için ile detaylı bilgi almak için: perguntas.dsna@dgav.pt
Organik üretim ve birtakım özel etiketleme işlemlerinden (PDO-Protected Designated Origin, PDI- Protected Geographical Indication ve TSG- Traditional Specialty Guaranteed) ise Tarım ve Denizcilik İşleri Bakanlığı Tarım ve Kırsal Kalkınma Genel Müdürlüğü (DGADR) sorumludur.
DGADR websitesi: https://www.dgadr.gov.pt/pt/ Şarap sektörü ürünlerinde de etiketleme uygulaması bulunmaktadır. Şarap sektörü ürünleri son tüketiciye şişelenmiş ve etiketlenmiş olarak satılabilmektedir. Bu nedenle, sertifikasız (menşe adı ve coğrafi işaret olmadan) şarap ürünleri satışı yapmak isteyenler önceden değerlendirilmek üzere etiketlemenin bir kopyasını doğrudan Şarap sektöründe Bağ ve Şarap Enstitüsü (IVV- Instituto da Vinha e do Vinho) Bilgi Sistemine sunmalıdır. Sertifikalı ürün (menşe adı ve coğrafi işarete sahip ürün) satışı yapmak isteyenlerin, etiketlemeyi ilgili Bölgesel Şarap Komisyonuna sunmaları gerekmektedir. Bu kuruluş, sertifikalı ürünler için sunulan etiketlemenin doğrulanmasından sorumludur.
Ekonomi ve Bölgesel Uyum Bakanlığı altındaki Gıda Güvenliği ve Ekonomik Güvenlik İdaresi (ASAE) gıda ürünlerinin ve gıda dışı tüm ürünlerin etiketleme şartlarına uygunluğunun kontrolünden sorumludur. ASAE, ürünlerin etiketleme kurallarına uygunluğunu saha ziyaretleri ya da örnek toplama faaliyetleri vasıtasıyla gerçekleştirmektedir. ASAE'nin ayrıca, gıda sahteciliğiyle mücadele etme ve cezai soruşturma yetkisi bulunmaktadır. ASAE, kontroller çerçevesinde diğer ilgili kurum ve kuruluşlarla işbirliği halinde çalışmaktadır. Bitki Sağlığı Önlemleri:
Portekiz, AB’nin bitki sağlığı önlemlerini uygulamaktadır. AB’nin bu alanda 2016/2031 sayılı Bitki Sağlığı Düzenlemesi mevcuttur. Bu düzenleme, 2000/29 sayılı Direktif’in yerine geçmiştir. Düzenleme ile pek çok ithal bitki için bitki sağlığı sertifikası zorunluluğu bulunmakta, AB içi dolaşımda bitki pasaportu sistemi ve profesyonel olarak bu alanda faaliyet gösterenler için kayıt uygulaması getirilmektedir. Söz konusu düzenlemeye EUR-Lex ulaşılabilmektedir.
AB söz konusu düzenlemenin uygulanmasına ilişkin detayları içeren bir Uygulama Yönetmeliği (2019/2072 sayılı) yayımlamıştır.
Portekiz’de bitki sağlığı alanındaki tek yetkili otorite, Tarım ve Denizcilik İşleri Bakanlığı altında bulunan Gıda ve Veterinerlik Genel Müdürlüğü’dür. (DGAV) Söz konusu otorite, Portekiz’de bitki sağlığı mevzuatının ve bitki pasaportu sisteminin uygulanmasından ve bu amaçla gerekli kontrollerin yapılmasından sorumludur. DGAV İletişim Bilgileri: Campo Grande, 50 Tel. (+351) 213 239 500 Site: www.dgav.pt Portekiz’de bitki sağlığı kuralları hakkında bilgi almak için erişilebilecek adres; Bitki sağlığına ilişkin ilave bilgi için başvurulabilecek iletişim bilgileri https://www.dgav.pt/plantas/conteudo/sanidade-vegetal/inspecao-fitossanitaria/servicos-oficiais-de-inspecao/ adresinde yer almaktadır. e) Helal Belgelendirme:Portekiz’e ihracatta helal belgelendirmesi zorunluluğu bulunmamaktadır. Portekiz’de helal gıda için IPQ tarafından belirlenmiş standart ve belgelendirme sistemi henüz mevcut değildir. Öte yandan, Instituto de Helal de Portugal adında sivil bir insiyatif olarak kar amacı gütmeyen şekilde çalıştıklarını ifade eden bir insiyatif bulunmakla birlikte bu enstitünün sertifikasyonlarının yasal alt yapısı belirlenememiştir. Öte yandan, anılan enstitü bugüne kadar 90 civarındaki şirkete helal sınıflamasını yaptıklarını bildirmektedir.
|
