|
Genel Bilgiler
Peru’da dış ticaret işlemlerinin büyük çoğunluğu Dış Ticaret için Tek Pencere (Ventanilla Unica de Comercio Exterior - “VUCE”) sistemi üzerinden gerçekleştirilmektedir. Sistem ithalat/ihracat/uluslararası taşımacılık operasyonlarında yer alan firma ve kuruluşların prosedür ve belgelere elektronik ortamda erişimine izin vermektedir. Dış ticaret işlemlerinde fiziki belgeler yerine elektronik belge edinilmesi sağlanmaktadır. Dış ticaret işlemleri için gerekli birçok belge (menşe belgesi, ithalat izinleri vs) sistem üzerinden edinilebilmektedir.
Peru’ya ithal edilecek ürünlerin teknik düzenlemelere uyması zorunludur. Teknik düzenlemeler genellikle insan sağlığı ve güvenliğini korumak ve tüketicilere doğru bilgi sağlamak amacıyla özellikle eczacılık ürünleri, sıhhi ürünler, tıbbi cihazlar ve gıda ve içecekleri kapsamaktadır. Son yıllarda oyuncaklar için acil teknik düzenlemeler hayata geçirilmiştir. Teknik düzenlemelere konu olan ürünler için Bakanlıklarca görevlendirilmiş bazı kamu ve özel kuruluşlarca belge düzenlenmesi gerekmektedir. Teknik düzenlemelere konu olan ürünlerin imalatçı ve ithalatçıları ilgili Bakanlıklara 1 yıllığına verilen ve sonrası için tekrar yenilenebilen uygunluk bildirimi için müracaat ederler. İthalatçılar bu bildirimi tüm gümrük işlemleri için kullanabilmektedir.
İthal ürünlerin ilgili şartlara uygunluğunun denetimi temel olarak ithalat aşamasında yapılmaktadır. Gümrüklerde yeşil, turuncu ve kırmızı hatlar mevcuttur. Kırmızı hatta yönlendirilen mallar belge ve fiziki kontrole tabi tutulmaktadır. Turuncu hatta giren mallar ise sadece belge kontrolüne tabidir. Söz konusu kontroller Peru Gümrük İdaresi tarafından gerçekleştirilmektedir.
Belirli Sektörlerde Teknik Düzenlemeler ve Belge Süreçleri Bitki, hayvan, bitkisel ve hayvansal ürünler ile gıda ürünlerinin ithalatına ilişkin belge süreçleri aşağıda açıklanmaktadır: Tarım ve Sulama Bakanlığına bağlı Ulusal Tarım Sağlığı Ajansı (SENASA), birincil üretim ve işleme aşamasında yer alan bitkisel ve hayvansal kökenli gıda ürünlerinin güvenliğinden sorumludur. Bu kapsamda, söz konusu ürünler için Peru’ya varış noktasında SENASA tarafından sağlık muayenesi yapılmaktadır. İthalatçı, Dış Ticaret İçin Tek Pencere (VUCE) uygulaması aracılığıyla muayene talebinde bulunmalı ve aşağıdaki belgeleri sunmalıdır:
Belirli Sektörlerde Teknik Düzenlemeler Tablosu
Karantina İşlemleri Peru’ya bitkisel ve hayvansal ürünlerin ithalatında, ön onay, ithalat protokolleri gibi çeşitli idari prosedürler uygulanmaktadır. Bitkisel Ürünler Bitki Karantina Yönetmeliği uyarınca ürünler risk durumuna göre karantina, muayene, yeniden ihracat veya imha gibi uygulamalara tabi tutulabilmektedir. SENASA tarafından, söz konusu ürünler için Peru’ya varış noktasında sağlık muayenesi yapılması zorunludur. Ürünler ülkeye girdikten sonra, resmi tecrit koşulları altında, bitki çoğaltım materyallerine yönelik fitosaniter (bitki sağlığı) doğrulama süreci yürütülmektedir. Giriş sonrası karantinaya tabi ürünler yalnızca SENASA tarafından belirlenen kontrol noktalarından ülkeye sokulabilmektedir. İthal edilen ürünlerin karantina zararlılarından arındırılmış olduğunun teyidi amacıyla, giriş sonrası karantina süresi üç ay olarak belirlenmiştir. Bu süre boyunca SENASA tarafından üç denetim yapılmakta; yetiştirilen bitkilerin vejetatif parçalarından örnekler alınarak karantina zararlılarının varlığına yönelik testler gerçekleştirilmektedir. Karantina zararlılarının bulunmaması halinde, karantina süreci sonlandırılmaktadır. Ancak zararlı tespiti durumunda, aynı ithalat dosyası kapsamında ülkeye giriş yapan tüm bitkiler imha edilmektedir. Hayvansal Ürünler Canlı hayvanlar ve üreme materyalleri, karantina uygulamasına tabi ise sadece yetkilendirilmiş kontrol noktalarından ülkeye giriş yapabilmektedir. İthalatçı SENASA’ya ilgili karantina istasyonu için denetim talebinde bulunmak zorundadır. Bu talep, hayvanların tahmini varış tarihinden en az 7 gün önce ve en fazla 30 gün önce yapılmalıdır. Üreme materyalinin hangi kısımlarının test edileceği veya karantinaya alınma süreci yetkili kurum tarafından belirlenmektedir. Ayrıca, çıkış ülkesindeki karantina işlemleri SENASA tarafından sorgulanabilmektedir. Peru’da perakende satışa yönelik birçok ürünün satış noktasına gelmeden önce İspanyolca olarak etiketlenmesi ve ilgili teknik düzenlemelere uyması gerekmektedir. Bu uygulamanın özellikle paketlenmiş gıda ürünlerinde son derece sıkı olduğu görülmektedir. Endüstriyel gıdalara ilişkin sağlık kayıt işlemleri Sağlık Bakanlığı'na bağlı Çevresel Sağlık ve Gıda Güvenliği Genel Müdürlüğü (DIGESA) tarafından yürütülmektedir. Rekabetin ve Fikri Mülkiyet Haklarının Korunması Kurumu (INDECOPI) bünyesinde yer alan Tüketici Koruma Ofisi ise gıda ve içeceklerin etiket kontrolünden sorumludur. Tüm ambalajlı gıda ve içecek ürünlerinin etiketinde bulunması gereken bazı bilgiler aşağıda yer almaktadır:
Şeker, tuz ve doymuş yağ içeren gıda ve içeceklerde, bu bileşenlerden belirli sınırları aşan miktarlarda bulunuyorsa, etiket üzerinde uyarı bulunmalıdır. Bu uyarı, Sağlık Bakanlığı tarafından belirlenen kriterlere göre yapılmaktadır. Gıda ambalajları gıda güvenliğini etkilemeyecek zararsız maddelerden yapılmalıdır. Sağlık Bakanlığının standartlarına göre ambalajlar ürünün kalitesini son kullanım tarihine kadar muhafaza edecek şekilde imal edilmelidir. Geri dönüşümden elde edilen kağıt, karton ve plastiklerin gıda ambalajında kullanımı yasaktır. Gıda ve içecek imalatında kullanılan girdi ve katkı maddeleri DIGESA tarafından oluşturulan sağlık kalite şartlarına uygun olmalıdır. Gıda katkı maddelerinin Codex Alimentarius’un gıda katkı maddeleri listesinde yer alması zorunludur. Bitkilerin, bitkisel ürünlerin ve diğer düzenlemeye tabi ürünlerin ithalat işlemleri öncesinde SENASA tarafından Bitki Sağlığı İthalat İzni (PFI) düzenlenmesi gerekmektedir. Söz konusu belgenin menşe ülkede resmi sertifikalandırmadan ve Peru'ya sevkiyattan önce düzenlenmesi gerekmektedir. Bu belgenin alınmasından sonra menşe ülkedeki sağlık sertifikası işlemlerine başlanmaktadır. İthal edilmek istenen ürünlerin Peru’nun belirlediği güvenlik gereklerini karşılamaması halinde, Zararlı Risk Analizi raporu talep edilmektedir. SENASA ilgili ürünleri 5 ayrı risk kategorisine ayırmış olup, risk kategorilerine ilişkin bilgiye ilgili kurumun internet sitesinden ulaşılmaktadır. Helal Belgelendirme Peru'da Helal Sertifikasyonu gönüllü bir süreç olup, çok yaygın olarak görülen bir uygulama değildir. Diğer taraftan, Müslüman nüfusun yoğun olduğu ülkeler ile ticari ilişkilerini geliştirmek isteyen Perulu şirketlerin helal sertifikalar edindiği bilinmektedir. Peru İslam Derneği, Peru’da Helal Sertifikası vermekle yetkilendirilmiş tek kurumdur. Helal sertifikalarının edinilmesi için sertifikalandırılacak ürünün bileşimi, üretim süreci, ambalajlama ve taşıma işlemleri için tam bir rapor ile Peru İslam Derneğine başvurulmaktadır. Bahse konu dernek tarafından ilgili raporlar ve yerinde denetim sonucunda uygun görülmesi halinde sertifika sağlanmaktadır. Ayrıca, Peru İhracatçı Birliği tarafından Dubai merkezli Helal Ticaret ve Pazarlama Merkezi ile helal sertifika süreçlerinin yaygınlaştırılması ve Peru ürünlerinin helal sertifikası alabilmesi konusunda çalışmalar yürütülmektedir. |