İthalat denetimi büyük ölçüde yukarıda açıklanan Sevk Öncesi İnceleme (SÖİ) eliyle gerçekleştirilmekte olup belli ürün gruplarında Uygunluk Belgesi aranmaktadır. Bunun haricinde, ithalat süreci ile ilgili teknik engel olarak görülebilecek, Irak’ın kendine münhasır uygulamaları ile IMH ile IKBY idaresi arasındaki eşgüdüm eksiklilerinden kaynaklı uygulamalar aşağıda “Diğer Önemli Hususlar” bölümünde açıklanmıştır.

28.02.2023 tarihli Bakanlar Kurulu 9’uncu oturum kararlarına göre aşağıdaki ürünler haricindeki ürünler ithalat izninden muaf tutulmuştur. Aşağıdaki ürünler ise ithalat iznine tabidir.

1. İlaç ve tıbbi malzemeler, laboratuvar cihazları, kimyasal öncüller gibi tüm tıbbi malzemeler ile Irak fabrikalarında kullanılan hammaddeler,
2. Güvenlik ve istihbarat amaçlı elektronik cihaz ve ekipmanlar,
3. Tüm kimyasal ve tehlikeli maddeler,
4. Beyaz çimento,
5. Her çeşit petrol ürünleri,
6. Askeri üniformalar ve silahlar,
7. Freon gazı,
8. Cep telefonları,
9. Bebek maması, 
10. Tohumlar,
11. Veteriner ilaçları ve pestisitler,
12. Sigara,
13. Kullanılmış malzemeler,
14. Canlı Hayvanlar.

 

IKBY üzerinden yapılacak ithalat işlemlerinde sınırlarda yapılacak uygunluk denetimine ek olarak ürünün türüne bağlı olarak Bölgesel Hükümetin ilgili birimlerinden izin alınması gerekmektedir.

 

NSC tarafından yapılan uygunluk denetiminde eşyanın cins ve nevine bağlı olarak 7 ile 360 USD arasında değişen tutarlarda laboratuvar tahlil ücreti tahsil edilmektedir.

 

 

76 Sayılı Tarım Karantina Kanunu (2012) ve 32 Sayılı Hayvan Sağlığı Yasası (2013) Irak’ın bitki ve hayvan sağlığı ile ilgili karantina tedbirlerine ilişkin çerçeve mevzuatını teşkil etmektedir.

 

Bitki, bitkisel ürünler ve faydalı organizmaların ülkeye ithalatında Irak Tarım Bakanlığı’ndan alınacak ithalat lisansı ve menşe ülkeden alınacak, ürünün zararlı ilaç ve gübre barındırmadığını belirten sağlık sertifikası aranmaktadır.

Bununla birlikte Irak’ın, fiziki ve teknik altyapı eksiklikleri nedeniyle ülkeye girişlerde kapsamlı karantina veya analiz tedbirleri uyguladığı gözlenmemektedir.

 

Irak, Dünya Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) ve FAO bünyesindeki Uluslararası Bitki Koruma Konvansiyonu (IPPC) ile Dünya Hayvan Sağlığı (WOAH) etkin katılımcısı pozisyonunda olup, bu kuruluşlara bildirimde bulunmakta ve bu kuruluşların bildirimlerini takip edip uygulamaya gitmektedir.

 

Canlı hayvanlara ilişkin hastalık bildirimleri karşısında bölgesel kısmi tedbir uyguladığı görülmektedir.

 

İthalatçı veya ihracatçıların ilgili birimlerin onayını aldıktan sonra IKBY Tarım ve Su İşleri Bakanlığı’nın Karantina Genel Müdürlüğünden ithalat veya ihracat lisansı alması gerekmektedir.

Hayvansal ürünlerin veteriner karantinasına tabi tutulmak üzere sınır noktalarına ulaştıklarında, son kullanma tarihlerinin en az 2/3'ünün geçerli olması gerekmektedir.

Hayvancılık ürünlerinin ithalatında; Orijinal Veteriner Sağlık Sertifikası, Orijinal Kaynak Sertifikası, Orijinal Analiz Sertifikası-Ürünün İslami olmayan ülkelerden ithal edilmesi durumunda Orijinal Helal Sertifikası’nın sınır noktalarına varışta ibraz edilmesi gerekmektedir.

 

Yalnızca kaynak ülkede üretilen ürünler salgın tarihinden önce gerekli testlerin yapılması ve ürünün doğrulanması veya sınıra ulaşması ve ihracatçı ülkenin Tarım Bakanlığı veya Veterinerlik Kurumu tarafından yazılı olarak sertifikalandırılması şartıyla izin verilmektedir.

 

Her türlü canlı et ve et ürünleri doğrudan menşe ülkeden ithal edilmelidir, ikinci bir ülkeden ithal edilemez. Hastalıkları WOAH'a düzenli olarak bildirmeyen veya karantina sistemleri zayıf olan ülkelerden hayvan ve ürünleri ithal edilemez.

 

Evcil olmayan hayvanların ve kuşların tüm aksamlarıyla ithalatı, ihracatı ve yeniden ihracatı için yer belgesi ibraz edilmesi ve Koruma Kurulunun itirazının bulunmaması zorunludur.

 

COSQC tarafından yayımlanan Genelgeye göre; ürün paketlerindeki ifadeler ya sadece Arapça ya da Arapça ve İngilizce olmak zorundadır.

 

Bu kapsamda, yaygın bilimsel terimler, ölçü birimleri (örn. A, V, W, Hz) ve bazı semboller (örn. R600a) ev aletleri ve elektrikli aksesuarlar üzerinde veya ürünün dış ambalajı üzerinde yalnızca İngilizce olarak işaretlenebilir, ancak kullanım kılavuzunda bu hususlar Arapça olarak belirtilmelidir. Elektrikli ev aletlerindeki düğmeler veya (işletim paneli) düğmeleri, işlevlerini açıklayan Arapça işaretlenmelidir.

 

Elektronik cihazların (televizyon, buzdolabı veya benzeri herhangi bir kontrol cihazı gibi) uzaktan kumanda cihazlarındaki kontrol düğmeleri İngilizce olarak işaretlenebilir, ancak bu bilgiler cihazla birlikte verilen talimat kitapçığında Arapça olarak açıklanmalıdır.

 

İmalatçı ya da tedarikçi adına ya da herhangi bir bileşene atıfta bulunan tüm terimler ve bilgiler, varsa uyarılar, saklama bilgileri ya da gerekli kullanım talimatları Arapça dilinde olacaktır, ayrıca varsa isimlendirme, sınıflar, dereceler ve renkler ile son kullanma tarihi ya da üretim tarihini gösteren tüm terimler Arapça dilinde yazılacaktır.

 

Hafif ve ağır vasıta, binek otomobil lastikleri ve bunların iç lastiklerine ilişkin işaretler, nihai tüketiciye ulaşıncaya kadar ürün üzerinde bulunması garanti edilmek kaydıyla, lastiğin üzerine veya dış kapağına yapıştırılan ve çıkarılması zor olan etiket (sticker) şeklinde Arapça olarak eklenebilir. Belirli bir sembol, kısaltma veya harfin belirtilmesini gerektiren veriler için (hız sembolü, lastik montaj sembolü vb.) Irak standardında gerektiği gibi kodlanmalıdır. Diğer gereklilikler Arapça olarak işaretlenmelidir (ürünün adı ve/veya ticari marka, ülke ve üretim tarihi gibi.) ...vb.)

 

Diğer taraftan, özellikle gıda ürünlerinde etikete büyük önem verilmekte olup, gıda ürünlerinin ambalajlarının üzerinde ürünün adı, içindekiler listesi, net ve brüt ağırlık (metrik sistem), üretici,  paketleyici,  dağıtıcı,  ithalatçı,  ihracatçı, satıcının adı ve adresi, menşei ülke, parti numarası, üretim ve son kullanma tarihi, kullanım talimatları ve ürün adedi bulunmak zorundadır.

 

Raf ömrü 1 yıl üzerinde olan malların raf ömrünün yarısını, raf ömrü 1 yıl ve daha kısa olan ürünlerin raf ömrünün üçte birini geçmiş olması durumunda ülkeye girişine izin verilmemektedir.

 

 

Koli ve paketlerdeki ürünlerin üzerinde İngilizce ve Kürtçe veya İngilizce ve Arapça dillerinin bulunması, malzeme ve içerik türü, üretim tarihi ve son kullanma tarihleri kolay sökülmeyecek şeklinde olması gerekmektedir.

 

Ürün İslami olmayan ülkelerden ithal ediliyorsa, üreticinin fabrikasının (batch number), saklama sıcaklığı, adresi, adresi ve telefon numarası kazınmalı veya lazer baskı ile basılmalıdır. Söz konusu bilgilerin kolayca silinmemesine dikkat edilmelidir.

 

Bir ürünün son kullanma tarihi (6) altı aydan az olduğunda üretim tarihi ve son kullanma tarihi gün, ay ve yıl olarak yazılmalıdır. Son kullanma tarihi (6) altı aydan fazla olan ürünler ay ve yıl olarak yazılır.

 

Bitki Sağlığı Önlemlerine ilişkin hususlar yukarıdaki “Karantina” Başlığı altında özetlenmiştir.

 

Irak nüfusunun çok büyük bölümü Müslüman olup helal ürün tüketmekle birlikte, piyasa gözetim ve denetimi açısından helal sertifikası zorunluluğu bulunmamaktadır.

 

Öte yandan Irak, İslam İşbirliği Teşkilatı, Standartlar ve Metroloji Enstitüsü (SMMIIC) üyesidir. Bu çerçevede, gelecekte, anılan kuruluşun çalışmalarına paralel olarak helal standartlarına ilişkin yeni ulusal düzenleme ve tedbirleri devreye almasının mümkün olabileceği değerlendirilmektedir.

Ürünün İslami şartlara göre üretildiği veya herhangi bir yasak madde içermediğini belirten, menşei ülkede verilmesi gereken ve Akredite İslam Kurumu tarafından sertifikalandırılması gereken Helal sertifikası kontrolü yapılır ve sertifikanın mutlaka ürünle birlikte sunulması gerekmektedir. İslam ülkelerinden helal sertifikası talep edilmemektedir.

 

İslam ülkeleri haricindeki ülkelerden gelen ürünler için Helal Sertifikası kontrolü yapılır ve sertifikanın mutlaka ürünle birlikte sunulması gerekmektedir.

 

İçeriklerinde domuz eti veya yağı kullanılan ürünlerin ithalatı yasak olup, bu kapsamdaki ürünlerin bileşenlerinin ithalatı yalnızca özel onay ile mümkündür.